Fiyat değişikliğini tek ekranda yönetmek

Zor olan ürünü bulmak değil, hücreyi doldurmak

Fiyat ekranı denince akla önce arama ve süzme gelir. Oysa sahada zorlanılan yer orası değil: ürünü bulmak kolaydır, asıl yorucu olan tek tek hücrelere girip değer yazmak, yazdıktan sonra ne olduğunu görememek ve kaydete basarken neyin değiştiğinden emin olamamaktır.

Bu yüzden ağırlığı listeye değil hücreye vermek gerekir. Izgarada satırlar arasında ok tuşlarıyla gezinebilmek, Enter ile alt hücreye inebilmek, üstteki değeri aşağı kopyalayabilmek ve yanlış yazdığınızda Esc ile geri alabilmek, yüz kalemlik bir zam turunu dakikalar mertebesine indirir.

Marj, fiyatın yanında durmalı

Yeni fiyatı yazdığınız anda o fiyatın kâr marjı ve eski fiyata göre değişim oranı hücrenin altında görünüyorsa, karar kaydetmeden önce verilir. Aksi hâlde sıra şu olur: fiyatı yaz, kaydet, kârlılık raporuna git, beğenmedin geri dön. Aynı işi üç ekranda yapmak, aslında bir ekranın eksik olduğunun işaretidir.

Marjın hesabı için maliyet gerekir ve maliyet basit bir alış fiyatı değildir. Reçetesi olan bir üründe maliyet hammaddelerden gelir, hammaddenin kendisi de yarı mamulse zincir bir kademe daha aşağı iner. Fiyat ekranı bu zinciri raporlarla aynı kaynaktan okumalıdır; yoksa aynı ürün iki ekranda iki farklı marj gösterir ve hangisine güvenileceği belirsizleşir.

Maliyeti bilinmeyen üründe marj yazılmaz

Alış fiyatı girilmemiş bir üründe maliyet sıfır görünür. Formül bunu sorgusuz kabul ederse marj yüzde yüz çıkar ve ekran, olmayan bir kârı varmış gibi gösterir. Bu sessiz bir hatadır: kimse uyarı almaz, sayı makul görünür ve o sayıya bakarak fiyat kırılır.

Doğru davranış maliyeti bilinmeyen satırda marj yazmamak, bunun yerine bilinmediğini söylemektir. Bir aracın sınırını kullanıcıdan saklamak ona duyulan güveni artırmaz; aksine, bir gün fark edildiğinde geri kalan bütün sayıları da şüpheli hâle getirir.

Boş bir hücreyi doldurmak zam değildir

Bayi fiyatı çoğu işletmede hiç girilmemiştir; ürünlerin tamamına yakınında boş durur ve satış yüzeyi bu yüzden perakende fiyatına düşer. Böyle bir hücreye ilk kez değer yazmak bir zam değil, eksik bir bilgiyi tamamlamaktır.

Ekranın bunu ayırması gerekir. Sıfırdan bir fiyata geçişin yüzde kaç arttığı sorusunun matematiksel bir cevabı yoktur ve orada bir oran uydurmak listeyi okunamaz hâle getirir. Değişim oranı yalnız gerçekten bir önceki fiyat varken anlamlıdır.

Hemen geçerli fiyat ile ileri tarihli plan ayrı şeylerdir

İki ayrı ihtiyaç vardır: fiyatı şimdi değiştirmek ve fiyatı gelecek bir tarihte değiştirmeyi planlamak. İkisi ayrı ekranlarda yaşadığında, kullanıcı hangi ekranda ne yaptığını karıştırır: bugün yazdığı fiyatın yarın bir plan tarafından ezileceğini görmez.

Çözüm sınırı görünür kılmaktır. Bir ürün için bekleyen ileri tarihli plan varsa, o plan tam olarak fiyatı yazdığınız hücrenin altında, tarihi ve yeni değeriyle birlikte durmalıdır. Böylece ekran şunu söyler: bu değişiklik hemen geçerli, ama şu tarihte üstüne bir plan gelecek.

Kaydetmeden önce ne kaydedileceğini söylemek

Bir hücreye sayı olmayan bir şey yazıldığında bunu kaydete basıldıktan sonra öğrenmek geç kalmış bir bilgidir. Geçersiz değer yazıldığı anda işaretlenmeli ve kaç hücrenin kaydedilmeyeceği kaydet düğmesinin yanında görünmelidir.

Aynı şey vazgeçme için de geçerli. Vazgeç dediğinizde yalnız sistemin içindeki değişiklik listesi değil, ekranda gördüğünüz kutular da eski hâline dönmelidir. Ekranın gösterdiği ile kaydedilecek olanın ayrışması, kullanıcının bir daha o düğmeye güvenmemesi için yeterlidir.

Bu yazıdaki işler hangi modülde

• Üretim ve reçete

  Ne ürettiğinizi yazın, hammadde kendiliğinden düşsün. Bir ürünün maliyeti tahmin değil, güncel alış fiyatlarından hesaplanan bir sayı olsun.

• Raporlar ve kâr

  Ciro değil kâr. Hangi ürün kazandırıyor, hangi mağaza ne kadar fire veriyor, para nerede kayboluyor.